Soldaat van Oranje: grootser dan ooit

Als je het hebt over 300.000 liter water, 3250 m2 decoroppervlakte, een op een schijf van 33 meter doorsnede draaiende theaterzaal met 1103 stoelen, 500 medewerkers en 7 jaar voorbereiding kan dit maar één ding betekenen: je hebt het over de grootste Nederlandse musicalproductie ooit: Soldaat van Oranje.

Wat: Soldaat van Oranje
Wie: O.a. Catherine ten Bruggencate, Matteo van der Grijn, Oren Schrijver en Loes Haverkort
Waar: De TheaterHangaar, Katwijk (voormalig vliegbasis Valkenburg)
Wanneer: 30 oktober 2010 (première)
Door: Saskia Ebbing

De komst van deze Nederlandse nieuwe musical werd groots aangekondigd. Niet voor niets: het gaat om een waanzinnige productie waar honderden mensen jarenlang aan hebben gewerkt. En het resultaat mag er zijn: Soldaat van Oranje is groots, in alle opzichten.

Voor het decor (Bernhard Hammer) schieten woorden tekort. Met een projectiewand van 500 m2, een 360° draaiende tribune met daaromheen negen opgezette scènes, waaronder een zeer echt ogende zee en een vliegtuig dat praktisch binnen komt rijden kom je oren en ogen tekort. Je kijkt niet zomaar naar een voorstelling, je ervaart hem, je zit er middenin. De beelden zijn zo levensecht dat zeeziekte onvermijdbaar is voor wie een zwakke maag heeft. Bijzonder is dat ondanks al dit visueel geweld het verhaal centraal staat.

Het (welbekende) verhaal gaat over de Leidse student Erik Hazelhoff Roelfzema, die tot het moment dat de Duitsers in 1940 Nederland binnenvallen een onbezorgd studentenleven heeft. Hij en zijn vrienden realiseren zich als bij donderslag bij heldere hemel dat niets meer hetzelfde is. Vriendschap en liefde zijn niet langer vanzelfsprekend. De oorlog zet alles op zijn kop, alle verhoudingen op scherp. Iedereen moet zijn eigen keuzes maken: ga je vechten voor Vrijheid, Volk, Vaderland? Studeer je door met je kop in het zand? Of kies je doelbewust voor de vijand?

In het script van de hand van Edwin de Vries en de regie van Theu Boermans is een perfecte balans gevonden. Alle facetten binnen deze productie staan in dienst van het verhaal. Het is mooi om te zien hoe binnen het aangrijpende verhaal over de Tweede Wereldoorlog de persoonlijke verwikkelingen van de personages op de voorgrond treden, en zo mogelijk nog aangrijpender zijn. De dreiging van de oorlog is beangstigend en de druk die deze oorlog legt op de personages is voelbaar. De keuzes die de personages maken zullen de toeschouwer dan ook zeker niet ongeroerd laten. Wat hierbij helpt is de ontzettend sterke wijze waarop wordt geacteerd.

De hoofdrol van Erik is weggelegd voor Matteo van der Grijn. Hij speelt zijn rol met verve. Vanaf het begin word je als publiek meegesleurd in zijn verhaal, en zit je meermaals op het puntje van je stoel. Van der Grijn is niet de beste zanger binnen de cast, maar bewijst een begenadigd acteur te zijn. Een belofte voor de toekomst. Zijn vrienden Chris (Boy Ooteman), Anton (Oren Schrijver), Fred (Tijn Docter), Bram (Jorrit Ruijs) en Paul (Kees Blans) zijn als het water waar een vis in zwemt: zonder hen zou het verhaal niet bestaan, althans niet in deze vorm. Tussen deze vrienden zitten zowel verraders als trouwe volgers. Hierdoor ontstaat zowel sympathie als antipathie bij het publiek. Kiest hij nu echt voor de vijand? Of redt hij toch nog die oude vriend? Allen tevens sterk bezette rollen.

Charlotte, de vriendin van Erik, wordt gespeeld door Loes Haverkort. Hoewel zij vocaal kracht mist, is zij in haar spel overtuigend. Anne Lamsvelt in de rol van Ada weet goed uitdrukking te geven aan de tweestrijd waarin zij verkeert: ze wil eigenlijk helemaal niet voor de vijand werken, maar rolt hier ongewild in. Koningin Wilhelmina wordt gespeeld door Catherine ten Bruggencate. Zij is haast niet van onze echte Wilhelmina te onderscheiden. Het staatshoofd dat liever bij haar volk wil blijven dan te vluchten wordt vorstelijk neergezet. Deze rol die zou kunnen neigen naar het karikaturale wordt perfect menselijk gespeeld. Naast de serieuze kanten aan haar rol weet ten Bruggencate ook zo nu en dan een gniffel bij de toeschouwers te ontlokken. Dit met opmerkingen die in alle waarschijnlijkheid gemaakt zouden zijn door de werkelijke Wilhelmina, maar men in eerste instantie niet bij een vorstin zou verwachten.

Soldaat van Oranje is een musical met zware thema’s. Er is dan ook weinig ruimte voor humor. ‘De koningin duldt geen nee’ is echter een humorvolle scène en een typisch musicalnummer. Eén van de weinige songs die overigens een typisch musicalgeluid laat horen. De score van Soldaat van Oranje (Tom Harriman) kent weinig grote songs. Ook dit element staat volledig in dienst van het te vertellen verhaal. De songs ‘Als wij niets doen’ en ‘Morgen is vandaag’ springen er uit. Vooral ‘Als wij niets doen’ maakt mede door de setting een zeer grote indruk.

Een andere scène die een grote indruk achterlaat is de scène ‘Bram’s Ballet’. Hierin zien we hoe Bram, die in de voorstelronde ‘dansen’ als hobby noemt en daar in eerste intantie om wordt uitgelachen, zijn laatste dans danst voor hij wordt geëxecuteerd. En dat raakt, net zo hard als de kogels Bram raken. En dat is precies wat deze voorstelling in zijn geheel ook doet. Het raakt.

Het is heden ten dage haast ondenkbaar voor wat voor keuzes deze mensen hebben gestaan en waartoe deze keuzes hebben geleid. Ontwikkelingen die prachtig worden neergezet in Soldaat van Oranje binnen een nog nooit vertoonde setting. Een avond Soldaat van Oranje staat garant voor een haast filmische onvergetelijke beleving met een diepe laag die haar bezoekers niet koud zal laten.

Soldaat van Oranje imponeert. Voor wie zich interesseert voor de Nederlandse geschiedenis, voor wie eens iets anders wil dan een feel-good-musical, voor wie graag een indrukwekkende productie wil zien en voor alle andere mensen.. Soldaat van Oranje is een ervaring die je niet mag missen!

Klik op de foto’s om ze te vergroten.

Mogelijk ook interessant...

COOKIES: Musical Reports maakt gebruik van cookies om uw website ervaring te optimaliseren. Het niet accepteren van cookies kan resulteren in een onjuiste weergave van deze website of het niet functioneren van verschillende functies.

Klik hier voor meer informatie: Privacy & Cookies