1953 De Musical: oprecht, eerlijk en integer

Precies 58 jaar na de watersnoodramp die Zeeland, Noord-Brabant en Zuid-Holland trof, ging op 1 februari 2011 in het Zeeuwse  Middelburg de eerste ‘volwassen’ theaterproductie van Van Hoorne Theaterproducties in première. Michael van Hoorne heeft zich laten inspireren door het verhaal van Kees Osseweijer. Hij maakte de watersnoodramp van dichtbij mee en hij vertelde Michael zijn aangrijpende verhaal. Een verhaal dat Van Hoorne niet meer los zou laten. Het gesprek tussen de twee resulteerde uiteindelijk in deze musical.

Wat: 1953 De Musical
Wie: Oa. Ben Cramer, Filip Bolluyt, Marcel Smid, Joke de Kruijf, Marleen van der Loo
Waar: Stadsschouwburg, Middelburg
Datum: 1 februari 2011 (première)
Door: Laurens Heuzinkveld

1953 De Musical speelt zich af in een klein, Zeeuws dorpje.  In dit dorpje maken we kennis met café Klein Geluk, dat wordt gerund door Leendert Geluk (Dick Schaar) en diens vrouw Dieuwertje (Esther van Santen).  In het café wordt druk gerepeteerd voor het stuk dat door de dorpsbewoners wordt opgevoerd tijdens de opening van het nieuwe gemeentehuis.

Burgemeester Scholten (Filip Bolluyt) is druk bezig met de zakelijke voorbereidingen voor deze opening en hij wordt hierin bijgestaan door zijn vrouw Willemien (Marleen van der Loo).  Willemien hoeft zich over het huishouden gelukkig geen zorgen te maken, want daarvoor heeft het burgemeesterspaar dienstmeisje Anna Dekker (Anna Verschoor) in huis. De burgemeester en zijn vrouw hebben geen kinderen en misschien komt het wel daardoor dat Willemien een bijzondere band voelt met haar dienstmeisje.

Anna is op haar beurt verliefd geworden op Johan Jacobse (Robbert van Unnik) en deze liefde wordt beantwoord.  Dijkgraaf Ceel  Jacobse (Ben Cramer), de vader van Johan, is hier echter niet zo blij mee. Dat zijn zoon een relatie heeft met een dienstmeid is beneden de Jacobse-stand en er is hem veel aan gelegen om deze relatie een halt toe te roepen.

In het dorp woont ook nog Neeltje Sturm (Joke de Kruijf). Neeltje is een vissersvrouw en nu haar man op zee is, woont zij alleen met haar dochter Krina (Anouk de Pater) en zoon Jannes (Martijn Mulders) in het dorp. De familie Sturm is ook erg druk met de voorbereidingen van de opening van het nieuwe gemeentehuis, want zij zullen meedoen aan het stuk dat opgevoerd zal worden tijdens de feestelijke opening.

Iedereen in het dorp heeft veel aan zijn of haar hoofd, terwijl er een steeds heftiger wordende storm aankomt. De enige die deze storm echt serieus lijkt te nemen is de uit Twente afkomstige nieuwe wachtmeester Van Teylingen (Marcel Smid). Hij wordt door Scholten en Jacobse eerder gezien als een overbezorgde bemoeial, dan als een wachtmeester die zijn taak serieus neemt. Terwijl de storm in heftigheid toeneemt, de laaggelegen arbeidershuisjes onder water lopen en de dijken het niet lijken te houden is, op Van Teylingen na, iedereen druk bezig met andere (voor hen belangrijke) zaken. Maar konden zij wel vermoeden dat de storm zulke grote gevolgen zou hebben? Luisteren de burgemeester en de dijkgraaf toch nog op tijd naar Van Teylingen en hoe ontwikkelt de relatie tussen Anna en Johan zich?

In de eerste akte maken we uitgebreid kennis met de bewoners van het dorp. Ook worden de onderliggende verhoudingen duidelijk gemaakt, de storm wordt aangekondigd en we worden meegenomen naar het Zeeuwse leven anno 1953

Bij de opening van het stuk worden we getrakteerd op een geweldig arrangement van Floris de Haan. Het brengt het publiek direct in de juiste sfeer.  De muzikale arrangementen zijn sowieso hoogtepunten in de voorstelling!

De ijzersterke stemmen van Marleen van der  Loo en Joke de Kruijf maken de hele zaal muis- en muisstil. Ook de vocalen van de Bolluyt, Cramer en Smid klinken ronduit prachtig, vooral al zij gezamenlijk zingen. Minpuntje is wel dat de woorden die door Cramer gezongen worden nauwelijks verstaanbaar zijn. In de toon van zijn stem en de expressie die hij gebruikt bij het zingen van zijn stukken wordt wel duidelijk wat hij wil overbrengen, maar liggen de finesses van de emotie niet vaak in de woorden waarmee gesproken wordt?

De kennismaking met de personages is vermakelijk. Zo zien we dat Neeltje het niet erg makkelijk heeft met haar dochter en dat haar stoere zoon Jannes trouw waakt over zijn moeder als zijn vader op zee is. Gezegd moet worden dat Martijn Mulders in dit stuk bewijst een acteur te zijn die veel in zijn mars heeft. Speelt hij in De Gelaarsde Kat nog de ietwat onopvallende rol van komische lakei, als Jannes Sturm laat Martijn zien dat hij ook  prominenter aanwezig en  heel stoer  kan zijn. In de rol van Jannes kan Mulders duidelijk meer van zichzelf laten zien en dat zal het publiek Van Hoorne in dank afnemen!

Dijkgraaf Jacobse wordt erg koppig en nukkig neergezet, Van Teylingen is erg standvastig en volhardend, terwijl Scholten een afwachtende burgemeester is.  Bolluyt, Cramer en Smid geven hun personages op schitterende wijze gestalte, wat ook gezegd mag worden van Van der Loo en De Kruijf. In de eerste akte is ook nog ruimte gemaakt voor een gezonde dosis humor en ook de vrolijkheid en gezelligheid van dit Zeeuwse dorp worden belicht.

In de tweede akte is geen plaats meer voor gezelligheid, humor en vrolijkheid… bittere ernst is wat de tweede akte tekent. Zagen we in de eerste akte nog zo duidelijk wie de personages zijn, nu zien we de personages van een soms heel andere kant. Ook al duurt de eerste akte in tijd misschien iets te lang, een beter moment voor ‘een knip in de voorstelling’ is qua verhaal  niet denkbaar.

Een stuk als dit op een eerlijke, oprechte en vooral integere wijze neerzetten, is geen makkelijke klus. De cast slaagt daar echter buitengewoon goed in. Emoties worden goed  overgebracht en het verhaal wordt als alles behalve ‘een sensatieverhaal’ gebracht.  Wat mist in het stuk zijn de gevolgen van de watersnoodramp. De voorstelling eindigt nogal abrupt met een, overigens zeer mooi neergezette, emotionele scène waarin wordt gerouwd om een overledene. Dit gebeurt in het verhaal vlak na het hoogtepunt van de storm.  Wie de gevolgen van de ramp kent, zou een afronding van het verhaal missen.

De decorwissels worden, begeleid door muziek, uitgevoerd door de cast. Het in- en uitschuiven van het decor is goed zichtbaar, maar storend is dit niet; opvallend is het wel. Kleding en grime is volledig conform de stijl van begin jaren vijftig en van de lichtbewerking is bij deze productie veel werk gemaakt.

Van Hoorne is er zeer goed in geslaagd een waardige en volwassen musical op de planken te brengen die eigenlijk in veel meer theaters te zien zou moeten zijn dan nu het geval is. Het stuk wordt gedragen door de sterke zang en muzikale arrangementen, de ijzersterke cast en ‘de echtheid’ waarmee het verhaal van de grootste watersnoodramp  die ons land trof, wordt verteld. Voor eenieder die houdt van musicals met een emotionele lading, is 1953 De Musical een must-see!

Klik op de foto’s om ze te vergroten.

Mogelijk ook interessant...

COOKIES: Musical Reports maakt gebruik van cookies om uw website ervaring te optimaliseren. Het niet accepteren van cookies kan resulteren in een onjuiste weergave van deze website of het niet functioneren van verschillende functies.

Klik hier voor meer informatie: Privacy & Cookies