ANNE komt nergens echt dichtbij

Voor het toneelstuk ANNE is in de houthaven van Amsterdam een heel nieuw theater uit de grond getrokken. In levensgrote decors komt het bekende verhaal van Anne Frank, die twee jaar lang met haar familie ondergedoken zat in het achterhuis, tot leven.

Voor deze vertelling van het verhaal van Anne Frank is voor het eerst gebruik gemaakt van alle versies van de dagboeken van het Joodse meisje. In de voorstelling worden zelfs letterlijke citaten gebruikt. Toch blijft ANNE op afstand en komt het meisje dat twee jaar van haar puberteit in het Achterhuis op luttele vierkante meters moest doorbrengen met nog 7 anderen in deze voorstelling nooit echt dichtbij.

Een vergelijking met Soldaat van Oranje is haast niet te vermijden. Voor beide producties is op locatie een theater gebouwd, beide voorstellingen zijn een technisch hoogstandje, het creatieve team van ANNE is nagenoeg gelijk aan die van Soldaat van Oranje en wie de theaterzaal van ANNE betreedt, zal direct de gelijkenis opmerken met de zaal van de TheaterHangaar.

Naast dat ANNE een toneelvoorstelling is en Soldaat van Oranje een musical, is de gebruikte techniek een groot verschil. In Theater Amsterdam draait niet de zaal langs de decors, maar draait het decor rond de zaal. Maar op weinig vlakken vindt Soldaat van Oranje in ANNE zijn meerdere. Alleen op technisch vlak ontstijgt ANNE haar grote broer.

Zowel het Achterhuis (met bijbehorend voorhuis), als het ouderlijk huis van Anne aan het Merwedeplein behoren tot de vier grote sets die tot in detail ten tonele worden gevoerd. Het is fascinerend om te zien als, achter de grote projectieschermen die worden gebruikt, de gevel van het Merwedeplein te voorschijn komt. Nog meer indrukwekkend is het wanneer de gevel openschuift en de flat van de familie Frank zichtbaar wordt. Om het publiek een blik te gunnen in elke kamer van het achterhuis draait het vier verdiepingen tellende huis 360 graden rond zijn as. Een indrukwekkend gezicht.

Omdat er regelmatig op de eerste of tweede verdieping van het Achterhuis wordt gespeeld, zijn de zichtlijnen niet overal in het theater even ideaal. Zo kan de toeschouwer beter kiezen voor plekken wat meer richting het midden- of achtergedeelte van de zaal om nekpijn te voorkomen. Ook zal het vanaf de eerste rijen lastiger zijn om zowel aandacht te besteden aan de projecties (aan de zijkant van het toneel), als aan hetgeen gebeurd in de betreffende scene.

De benauwde situatie waarin de bewoners van het Achterhuis zich bevonden, kruipt nergens echt onder je huid en wordt nergens beklemmend. Wat hierbij niet helpt is dat Anne, gespeeld door Rosa da Silva, regelmatig het achterhuis uitstapt. Hiermee wordt keer op keer de spanning die zich in het kleine achterhuis opbouwt doorbroken. Als de voorstelling begint zien we Anne in het naoorlogse Parijs, een droombeeld. Daar ontmoet zij een uitgever aan wie ze haar verhaal vertelt. Deze tête-à-tête loopt als een rode draad door de voorstelling. Een leuke en speelse vondst, maar het lijkt de voorstelling te belemmeren om zich verder te ontwikkelen dan slechts een brave aan de oppervlakte drijvende vertelling. Hiermee is de voorstelling, die ongeveer drie uur duurt, best een lange zit.

Toen Soldaat van Oranje werd aangekondigd was men bang dat de inhoud van voorstelling verloren zou raken in het grootse spektakel dat werd beloofd. Dit bleef echter uit en Soldaat van Oranje bleek perfect in balans. ANNE raakt echter wel verlorenin de grootse opzet van de voorstelling. De vraag die gesteld moet worden is of een comming of age verhaal, weliswaar onder extreme omstandigheden, zich leent voor een dusdanig grote setting.

De voorstelling weet dan ook pas te raken en komt dichtbij wanneer het zich ontdoet van alle poespas: Otto Frank, gespeeld door Paul R. Kooij, op een leeg toneel die een diep roerende monoloog voert over wat er gebeurde nadat de familie Frank was ontdekt en afgevoerd. Spijtig is dat de voorstelling vervolgens in een laatste daarop volgende scene weer vervalt in onnodige grootsheid na zo’n ijzersterk klein moment waar al de hele voorstelling op is gewacht.

Nooit eerder is er zoveel materiaal beschikbaar geweest om een voorstelling over Anne Frank te maken. Nog nooit eerder was er dan ook de kans om zo dicht bij Anne als persoon te komen. Helaas blijft ANNE op afstand en komt niet verder dan het icoon.

Klik op een foto om te vergroten.

Mogelijk ook interessant...

COOKIES: Musical Reports maakt gebruik van cookies om uw website ervaring te optimaliseren. Het niet accepteren van cookies kan resulteren in een onjuiste weergave van deze website of het niet functioneren van verschillende functies.

Klik hier voor meer informatie: Privacy & Cookies